ETK-regeling versobering 2026: werknemerskosten levensonderhoud niet meer aftrekbaar

De Nederlandse regering voert per 2026 significante wijzigingen door in het fiscale stelsel, waarbij de extraterritoriale kostenregeling wordt versoberd en verschillende andere fiscale maatregelen worden aangepast. Werknemers kunnen vanaf dat jaar extra kosten voor levensonderhoud en internationale communicatie niet meer belastingvrij declareren bij hun werkgever.

Deze versobering van de ETK-regeling valt samen met een daling van de zelfstandigenaftrek naar €1.200 en slechts gedeeltelijke inflatie-aanpassingen van belastingschijven. De regering compenseert deze maatregelen door de werkkostenregeling te verruimen, waardoor werkgevers meer ruimte krijgen voor belastingvrije vergoedingen aan hun personeel.

Wat is de ETK-regeling en welke wijzigingen komen er in 2026?

De extraterritoriale kostenregeling (ETK) staat voor ingrijpende wijzigingen. Per 2026 voert de Nederlandse regering een versobering door die vooral internationale werknemers raakt. Deze aanpassing maakt deel uit van een bredere herziening van het fiscale stelsel, waarbij ook de nieuwe belastingtarieven 2026 de werknemerslast beïnvloeden.

Extraterritoriale kostenregeling uitgelegd

De ETK-regeling stelt werknemers in staat om specifieke kosten belastingvrij te declareren wanneer zij tijdelijk in Nederland werken. Deze regeling geldt voor werknemers die vanuit het buitenland naar Nederland komen of Nederlandse werknemers die tijdelijk in het buitenland werken.

Onder de huidige regeling kunnen werknemers verschillende kostenposten declareren: extra woonkosten, schoolgeld voor internationale scholen, en kosten voor het onderhouden van contacten met het thuisland. De regeling verschilt fundamenteel van de bekende 30%-regeling voor expats, die een forfaitaire belastingkorting biedt.

De ETK-regeling geldt doorgaans voor maximaal vijf jaar en vereist dat werknemers aantonen dat zij daadwerkelijk extra kosten maken door hun internationale werksituatie. Werkgevers kunnen deze kosten vergoeden zonder dat werknemers hierover belasting betalen.

Afschaffing extra kosten levensonderhoud en privégesprekskosten

Vanaf 2026 vallen twee belangrijke kostencategorieën weg uit de ETK-regeling. Werknemers kunnen dan geen extra kosten voor levensonderhoud meer belastingvrij declareren. Dit betreft bijvoorbeeld hogere kosten voor voeding, kleding of andere dagelijkse uitgaven die in Nederland duurder zijn dan in het thuisland.

Ook internationale communicatiekosten voor privédoeleinden vallen buiten de regeling. Werknemers die regelmatig bellen of videobellen met familie in het buitenland kunnen deze kosten niet langer belastingvrij laten vergoeden door hun werkgever.

De overige onderdelen van de ETK-regeling blijven bestaan. Extra woonkosten en schoolgeld voor internationale onderwijs kunnen werknemers nog steeds declareren, mits zij voldoen aan de voorwaarden.

Deze versobering levert de staatskas naar schatting €15-20 miljoen euro per jaar op, terwijl het aantal getroffen werknemers relatief beperkt blijft tot ongeveer 8.000-10.000 internationale werknemers.

Welke werknemerskosten vallen niet meer onder de regeling?

De versobering van de ETK-regeling raakt twee specifieke kostencategorieën die werknemers tot nu toe belastingvrij konden declareren. Deze wijziging betekent dat werknemers deze uitgaven vanaf 2026 uit eigen zak moeten betalen of via andere regelingen moeten regelen.

Extra kosten levensonderhoud

Onder extra kosten levensonderhoud vallen uitgaven die ontstaan doordat werknemers tijdelijk in Nederland werken terwijl hun gewone woonplaats elders ligt. De Belastingdienst rekent hieronder kosten voor duurdere huisvesting, hogere voedselkosten en andere dagelijkse uitgaven die boven het normale niveau liggen.

Concrete voorbeelden van niet meer aftrekbare kosten zijn tijdelijke huurkosten voor een appartement in Nederland, meerkosten voor boodschappen vanwege andere prijsniveaus, en extra uitgaven voor huishoudelijke artikelen. Ook kosten voor het aanhouden van een tweede huishouding vallen hieronder.

Rekenvoorbeeld levensonderhoudskosten: Een internationale werknemer die €800 per maand extra betaalt voor tijdelijke huisvesting, mist vanaf 2026 een belastingvoordeel van:

• Bij 35% belastingschijf: €800 × 12 × 0,35 = €3.360 per jaar
• Bij 37,07% belastingschijf: €800 × 12 × 0,3707 = €3.563 per jaar

Werkgevers kunnen deze kosten mogelijk nog wel vergoeden via de werkkostenregeling, maar dit gaat ten koste van de vrije ruimte die voor andere doeleinden beschikbaar is. De minimumloon stijging 2026 zorgt er bovendien voor dat loonkosten werkgevers sowieso al stijgen.

Privégesprekskosten met land van herkomst

Communicatiekosten voor privégesprekken met familie en vrienden in het land van herkomst vallen vanaf 2026 ook niet meer onder de ETK-regeling. Dit betreft telefoonkosten, internetabonnementen en andere communicatiediensten die specifiek bedoeld zijn voor contact met het thuisland.

Rekenvoorbeeld communicatiekosten: Een werknemer die €50 per maand extra betaalt voor internationale gesprekken verliest:

• Bij 35% belastingschijf: €50 × 12 × 0,35 = €210 per jaar aan belastingvoordeel
• Bij 37,07% belastingschijf: €50 × 12 × 0,3707 = €222 per jaar aan belastingvoordeel

De praktische impact varieert sterk per werknemer. Voor sommigen gaat het om beperkte bedragen van enkele tientallen euro’s per maand, terwijl anderen die intensief contact onderhouden met familie in het buitenland honderden euro’s per jaar kunnen mislopen aan belastingvoordeel.

Gevolgen voor werknemers en werkgevers

De versobering van de ETK-regeling per 2026 heeft directe financiële gevolgen voor internationale werknemers en hun werkgevers. De wegvallende aftrekposten leiden tot een hogere belastingdruk, terwijl bedrijven mogelijk hun arbeidsvoorwaarden moeten aanpassen om concurrerend te blijven.

Financiële impact op internationale werknemers

Voor werknemers die gebruikmaken van de ETK-regeling betekent de versobering een merkbare stijging van hun belastingdruk. Een internationale werknemer die jaarlijks €3.000 aan extra levensonderhoudskosten en €800 aan internationale gesprekskosten declareerde, betaalt vanaf 2026 €1.330 tot €1.411 extra belasting per jaar, afhankelijk van het marginale tarief.

Gedetailleerd rekenvoorbeeld totale impact: Werknemer met €3.800 jaarlijkse ETK-kosten:

• Eerste belastingschijf (35%): €3.800 × 0,35 = €1.330 extra belasting
• Tweede belastingschijf (37,07%): €3.800 × 0,3707 = €1.411 extra belasting

De extra belastingdruk komt bovenop andere fiscale wijzigingen in 2026. Net als bij de aftrekposten versobering voor zelfstandigen, worden internationale werknemers geconfronteerd met een bredere belastingdruk verhoging door de beperkte inflatiecorrectie van belastingschijven.

Werknemers in de tweede belastingschijf (vanaf circa €38.000 bruto) ondervinden de grootste impact. Zij betalen over de weggevallen aftrekposten het marginale tarief van 37,07%, terwijl werknemers in de eerste schijf 35% betalen.

Aanpassingen in arbeidsvoorwaarden en vergoedingen

Werkgevers staan voor de uitdaging om internationale talenten te behouden zonder de ETK-voordelen. Veel bedrijven overwegen compensatie via andere fiscale regelingen of brutosalarisverhogingen.

De werkkostenregeling (WKR) biedt beperkte mogelijkheden voor compensatie. De vrije ruimte wordt verhoogd naar 1,92% van de loonsom (was 1,7%), maar werkgevers kunnen hiermee slechts een deel van de weggevallen ETK-voordelen compenseren. Voor een werknemer met €60.000 bruto salaris bedraagt de vrije ruimte maximaal €1.152 per jaar.

Bedrijven moeten hun compensatieregelingen werkgevers heroverwegen om concurrerend te blijven. Dit kan leiden tot hogere werkgeverslasten 2026, vooral voor bedrijven die veel internationale werknemers in dienst hebben.

De gevolgen voor rekrutering zijn significant. Nederland verliest een belangrijk fiscaal voordeel ten opzichte van andere Europese landen die wel ruime expat-regelingen hanteren. Bedrijven in de technologie- en financiële sector, die sterk afhankelijk zijn van internationale talenten, vrezen voor een verslechtering van hun concurrentiepositie.

Alternatieven en compensatiemogelijkheden

De versobering van de ETK-regeling betekent niet dat alle fiscale voordelen voor internationale werknemers verdwijnen. Werkgevers en werknemers kunnen verschillende alternatieven inzetten om de financiële impact te beperken.

Werkkostenregeling als alternatief

De werkkostenregeling (WKR) biedt meer ruimte voor werkgevers om kosten belastingvrij te vergoeden. De vrije ruimte percentages worden verhoogd van 1,7% naar 1,92% van de loonsom, waardoor werkgevers een groter budget krijgen voor onbelaste vergoedingen aan werknemers.

Rekenvoorbeeld WKR-ruimte:

• Werknemer met €50.000 bruto: €50.000 × 0,0192 = €960 WKR-ruimte
• Werknemer met €70.000 bruto: €70.000 × 0,0192 = €1.344 WKR-ruimte
• Werknemer met €100.000 bruto: €100.000 × 0,0192 = €1.920 WKR-ruimte

De WKR werkt anders dan de ETK-regeling. Waar de ETK-regeling specifieke kostenposten vrijstelt, geeft de WKR werkgevers een percentage van de loonsom als vrije ruimte. Dit budget kunnen zij flexibel inzetten voor verschillende werknemersvoorzieningen, van reiskostenvergoedingen tot relatiegeschenken.

Voor internationale werknemers betekent dit dat werkgevers creatievere oplossingen kunnen bieden. In plaats van directe vergoeding van extra levensonderhoudskosten, kunnen zij bijvoorbeeld hogere bruto salarissen aanbieden of andere secundaire arbeidsvoorwaarden verbeteren.

Andere fiscale faciliteiten voor expats

De ETK-regeling blijft na de versobering bestaan voor andere kostenposten. Werknemers kunnen nog steeds bepaalde werkgerelateerde kosten belastingvrij declareren, zoals specifieke scholingskosten of werkgerelateerde reiskosten.

Daarnaast kunnen expats profiteren van de verlaging van het tarief in de eerste belastingschijf naar 35% in 2026. Hoewel de inflatiecorrectie van belastingschijven slechts gedeeltelijk doorgevoerd wordt (52,8%), zorgt de tariefverlaging voor enige compensatie.

Werkgevers kunnen ook overwegen om relocatiepakketten aan te passen. In plaats van specifieke kostenvergoedingen kunnen zij eenmalige verhuisbonussen aanbieden of investeren in betere huisvesting of andere voorzieningen die de aantrekkelijkheid van Nederland als werklocatie behouden.

Praktische stappen voor 2026

De versobering van de ETK-regeling vereist tijdige voorbereiding van zowel werkgevers als werknemers. Met de ingangsdatum van 1 januari 2026 nadert het moment waarop organisaties hun salarisadministratie moeten aanpassen en werknemers hun financiële planning herzien.

Voorbereiding op de nieuwe regeling

Werkgevers dienen uiterlijk in het vierde kwartaal van 2025 hun salarisadministratie aan te passen. De systemen moeten worden geconfigureerd om de weggevallen kostenposten niet meer als belastingvrije vergoeding te verwerken. IT-afdelingen adviseren doorgaans een testperiode van enkele maanden voorafgaand aan de implementatie.

De communicatie tussen werkgever en werknemer over compensatiemogelijkheden is belangrijk. Veel organisaties onderzoeken momenteel of brutosalarisverhogingen of aanpassingen in de inkomensgrenzen 2026 voor toeslagen voldoende compensatie bieden. HR-afdelingen rapporteren dat individuele gesprekken met internationale werknemers noodzakelijk zijn om de impact per situatie te bepalen.

Aangifte en administratie

Voor de aangifte inkomstenbelasting 2026 moeten werknemers hun administratie aanpassen. Kosten die voorheen onder de ETK-regeling vielen, kunnen vanaf 2026 mogelijk als aftrekpost worden opgevoerd, mits ze voldoen aan de algemene aftrekregels. De Belastingdienst benadrukt dat bonnetjes en facturen van internationale communicatie en extra levensonderhoudskosten bewaard moeten blijven.

Werkgevers moeten hun loonadministratie aanpassen om de nieuwe situatie correct te verwerken in de loonheffing. Salarisverwerkers adviseren een grondige controle van alle automatische verwerkingen die betrekking hebben op internationale werknemers. De overgangsperiode biedt geen ruimte voor fouten – correcties achteraf leiden tot ingewikkelde naheffingsprocedures.

Veelgestelde vragen over de ETK-regeling versobering 2026

Conclusie en actiepunten

De ETK-regeling versobering 2026 markeert een belangrijke wijziging in het Nederlandse fiscale landschap voor internationale werknemers. De afschaffing van belastingvrije vergoedingen voor extra levensonderhoudskosten en privégesprekskosten leidt tot een structurele verhoging van de belastingdruk voor ongeveer 8.000-10.000 internationale werknemers.

Directe actiepunten voor werknemers:

1. Bereken uw persoonlijke impact aan de hand van uw huidige ETK-declaraties
2. Start gesprekken met uw werkgever over mogelijke compensatie vóór oktober 2025
3. Bewaar alle kostenbewijzen voor de overgangsperiode en mogelijke alternatieve aftrek
4. Overweeg fiscaal advies voor optimalisatie van uw totale belastingpositie

Directe actiepunten voor werkgevers:

1. Inventariseer getroffen werknemers en bereken de totale impact op uw organisatie
2. Onderzoek compensatiemogelijkheden via WKR-verruiming en brutosalarisverhogingen
3. Pas salarisadministratie aan vóór 1 januari 2026
4. Communiceer tijdig met internationale werknemers over de wijzigingen

De verruiming van de werkkostenregeling biedt gedeeltelijke compensatie, maar dekt niet de volledige impact van de weggevallen ETK-voordelen. Werkgevers die internationale talenten willen behouden, moeten proactief compensatiemaatregelen treffen.

De ETK-regeling versobering 2026 is onderdeel van een bredere fiscale hervorming die Nederland concurrerender moet maken. Voor internationale werknemers betekent dit echter een concrete verslechtering van hun fiscale positie, die zorgvuldige planning en mogelijk compensatie vereist.

Bronnen

1. 1
   [PDF] Centraal Economisch Plan 2024 – Cpb.nlcpb.nl
2. 2
   Raming februari 2025 (CEP 2025) | CPB Website – Cpb.nlcpb.nl
3. 3
   Raming CPB: maatregelen Prinsjesdag wijzigen economisch beeld nauwelijks | CPB Websitecpb.nl
4. 4
   Raming september 2025 (MEV 2026) | CPB Websitecpb.nl
5. 5
   Kabinet houdt met belastingwijzigingen voor 2025 oog voor …rijksoverheid.nl
6. 6
   Kabinet zet met belastingwijzigingen 2026 stappen naar een beter …rijksoverheid.nl
7. 7
   Kabinet zet met belastingwijzigingen 2026 stappen naar een beter belastingstelsel | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nlrijksoverheid.nl
8. 8
   Belastingplan 2026: stappen naar een beter belastingstelsel | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nlrijksoverheid.nl
9. 9
   Belastingplanrijksfinancien.nl
10. 10
    Belangrijkste Wijzigingen Belastingen 2026openoverheid.nl
11. 11
    Overzicht fiscale maatregelen – Belastingplan 2026 – PwCpwc.nl
12. 12
    Belangrijkste wijzigingen belastingen 2026: autobelastingen, loonaccountancyvanmorgen.nl