Toeristenbelasting opbrengsten stijging 2026: 654 miljoen euro en 9% groei landelijk

Nederlandse gemeenten begroten in 2026 een recordbedrag van 654 miljoen euro uit toeristenbelasting. Dit betekent een stijging van 9% ten opzichte van het voorgaande jaar, blijkt uit analyse van gemeentelijke begrotingen door het CBS¹. De opbrengsten stijgen ondanks dat veel gemeenten hun tarieven niet verhoogden.

Amsterdam blijft veruit de grootste inkomstenbron met een begrote opbrengst van 275,5 miljoen euro, goed voor 42% van alle toeristenbelasting inkomsten. De hoofdstad handhaaft haar tarief van 12,5% van de overnachtingsprijs, maar profiteert van een verwacht herstel in het aantal bezoekers na de coronaperiode.

Landelijke stijging toeristenbelasting opbrengsten 2026

Nederlandse gemeenten begroten 654 miljoen euro aan toeristenbelasting opbrengsten in 2026. Deze stijging van 9,0 procent ten opzichte van het voorgaande jaar vertegenwoordigt de grootste jaarlijkse toename in jaren, aldus CBS-cijfers².

De sterke groei wordt gedreven door tariefverhogingen in een groot aantal gemeenten. In totaal verhoogden 243 gemeenten hun toeristenbelasting tarief voor 2026³. Deze brede beweging toont aan dat lokale overheden de toeristenbelasting steeds meer zien als belangrijke inkomstenbron.

Amsterdam blijft veruit de grootste bijdrager aan de landelijke opbrengsten. De hoofdstad levert 42,2 procent van alle toeristenbelasting inkomsten, met een begrote opbrengst van 275,5 miljoen euro. Deze stijging van 9,8 miljoen euro ten opzichte van 2025 komt ondanks dat het Amsterdamse tarief stabiel blijft op 12,5 procent van de overnachtingsprijs⁴.

In de overige gemeenten stijgt de begrote opbrengst gemiddeld met 13,2 procent. Deze sterke groei buiten Amsterdam wijst op een bredere trend waarbij kleinere toeristische bestemmingen hun tarieven fors verhogen om meer inkomsten te genereren uit het groeiende toerisme.

De stijging van bijna 10 procent landelijk onderstreept hoe gemeenten de toeristenbelasting inzetten als reactie op groeiende kosten van toerisme en de behoefte aan extra inkomsten voor lokale voorzieningen.

Waarom stijgen de toeristenbelasting opbrengsten zo sterk?

De stijging van 9,0 procent in toeristenbelasting opbrengsten naar 654 miljoen euro in 2026 heeft meerdere oorzaken. De combinatie van tariefverhogingen, herstel van het toerisme en financiële druk op gemeenten zorgt voor deze recordopbrengst.

Tariefverhogingen in 243 gemeenten

Het meest directe effect komt van tariefverhogingen. Volgens CBS-gegevens verhoogden 243 gemeenten hun toeristenbelasting tarief in 2026⁵. Het gemiddelde tarief steeg tot €2,79 per persoon per nacht, met regionale verschillen die oplopen tot €4,25 in Noord-Holland.

Deze verhogingen zijn geen willekeurige beslissing. Gemeenten zien toeristenbelasting als een logische manier om bezoekers te laten bijdragen aan de kosten die hun verblijf met zich meebrengt. De belasting wordt direct betaald door degenen die gebruik maken van gemeentelijke voorzieningen.

Herstel toerisme na coronaperiode

Het toerisme herstelt zich volledig van de coronacrisis. Hotels, vakantiehuizen en andere accommodaties zien hun bezettingsgraden weer stijgen naar pre-pandemie niveaus. Hierdoor ontstaan meer overnachtingen en dus meer toeristenbelasting opbrengsten, ook zonder tariefverhogingen.

Het herstel verloopt ongelijk door Nederland. Populaire bestemmingen zoals Amsterdam en kustplaatsen zien sterke groei, terwijl andere regio’s nog steeds werken aan volledig herstel. Deze verschillen verklaren waarom sommige gemeenten hun tarieven sterker verhogen dan andere.

Gemeentelijke financiële druk

Gemeenten kampen met stijgende kosten voor infrastructuur, handhaving en schoonmaak in toeristische gebieden. De nieuwe kabinetsplannen brengen mogelijk extra financiële druk met zich mee, waardoor gemeenten alternatieve inkomstenbronnen zoeken⁶.

Toeristenbelasting biedt gemeenten een directe koppeling tussen de kosten van toerisme en de financiering ervan. Meer bezoekers betekent meer slijtage aan wegen, meer afval en meer behoefte aan toezicht. De belasting helpt deze kosten te dekken zonder de lokale bevolking extra te belasten.

De balans tussen toerisme stimuleren en beheersen blijft delicaat. Gemeenten zoeken naar het optimale tarief dat voldoende opbrengt zonder bezoekers af te schrikken.

Regionale verschillen in toeristenbelasting opbrengsten

De toeristenbelasting opbrengsten in Nederland zijn sterk geconcentreerd in een beperkt aantal regio’s. Amsterdam en Noord-Holland domineren het landschap, terwijl andere provincies aanzienlijk minder inkomsten genereren uit deze belasting.

Amsterdam’s dominante positie

Amsterdam neemt een overweldigende positie in met 42,2 procent van alle Nederlandse toeristenbelasting opbrengsten in 2026. De hoofdstad begroot 275,5 miljoen euro, een stijging van 9,8 miljoen euro ten opzichte van 2025⁷. Deze dominantie is opmerkelijk omdat Amsterdam zijn tarief stabiel houdt op 12,5 procent van de overnachtingsprijs.

De sterke positie van Amsterdam komt voort uit het grote aantal overnachtingen en de relatief hoge hotelprijzen in de stad. Waar andere gemeenten hun tarieven verhogen om meer inkomsten te genereren, profiteert Amsterdam vooral van het herstel van het toerisme na de coronaperiode en de aanhoudende populariteit als internationale bestemming.

Noord-Holland versus andere provincies

Noord-Holland toont de hoogste gemiddelde tarieven van Nederland. Toeristen betalen daar €4,25 per nacht, een stijging van ruim 11 procent ten opzichte van 2025⁸. Deze bedragen liggen aanzienlijk boven het landelijke gemiddelde van €2,79 per persoon per nacht.

De provincie profiteert niet alleen van Amsterdam’s bijdrage, maar ook van populaire kustplaatsen en historische steden die hun tarieven hebben verhoogd. Experts verwachten dat Noord-Holland zijn leidende positie verder zal uitbouwen, mede door de aanhoudende druk op gemeentefinanciën.

Andere provincies laten gemiddeld een stijging van 13,2 procent zien in hun toeristenbelasting opbrengsten. Deze hogere groeipercentages duiden erop dat gemeenten buiten Noord-Holland agressiever hun tarieven verhogen om hun inkomsten te vergroten.

Gemeenten zonder toeristenbelasting

Ondanks de algemene trend richting hogere tarieven blijven enkele gemeenten vasthouden aan een beleid zonder toeristenbelasting. Laren is de enige Noord-Hollandse gemeente die in 2026 geen toeristenbelasting heft⁹.

De keuze om geen toeristenbelasting te heffen wordt steeds zeldzamer. Gemeenten ervaren toenemende financiële druk en zien toeristenbelasting als een relatief eenvoudige manier om extra inkomsten te genereren zonder directe gevolgen voor de eigen inwoners.

Economische impact van stijgende toeristenbelasting

De stijging van toeristenbelasting opbrengsten naar 654 miljoen euro in 2026 heeft verstrekkende gevolgen voor zowel de toeristische sector als gemeentelijke financiën. Deze ontwikkeling beïnvloedt de concurrentiepositie van Nederlandse steden en verandert de manier waarop gemeenten hun toerisme-gerelateerde voorzieningen financieren.

Effect op toeristische sector

De tariefverhogingen in 243 gemeenten zetten de concurrentiepositie van Nederlandse steden onder druk. Met een gemiddelde toeristenbelasting van €2,79 per persoon per nacht liggen Nederlandse tarieven inmiddels boven het Europese gemiddelde. Parijs hanteert bijvoorbeeld €1,88 per nacht, terwijl Berlijn uitkomt op €5,00 voor luxe accommodaties¹⁰.

Hoteliers en verhuurders van vakantiewoningen merken dat gasten bewuster kiezen voor bestemmingen met lagere belastingen. Dit effect is vooral zichtbaar in grensregio’s, waar Duitse en Belgische alternatieven concurrerender worden. De koopkrachteffecten voor toeristen spelen hierbij een belangrijke rol in de bestemmingskeuze.

Gemeentelijke besteding van opbrengsten

Nederlandse gemeenten investeren de toeristenbelasting opbrengsten doorgaans in toerisme-gerelateerde voorzieningen. Amsterdam besteedt een deel van de 275,5 miljoen euro aan crowd control maatregelen en infrastructuurverbetering in de binnenstad¹¹. Kleinere gemeenten gebruiken de inkomsten vaak voor toeristische promotie en onderhoud van bezienswaardigheden.

De stijgende opbrengsten bieden gemeenten meer financiële ruimte voor investeringen in duurzaam toerisme en leefbaarheidsmaatregelen. Tegelijkertijd groeit de druk om transparant te zijn over de besteding, vooral nu de belastingdruk voor toeristen merkbaar toeneemt.

Tariefstructuur en berekening toeristenbelasting 2026

Nederlandse gemeenten hanteren verschillende berekeningswijzen voor toeristenbelasting, wat leidt tot aanzienlijke verschillen in kosten voor bezoekers. De meeste gemeenten rekenen met een vast bedrag per persoon per nacht, terwijl andere een percentage van de overnachtingsprijs toepassen.

Amsterdam houdt vast aan het percentagesysteem met 12,5% van de overnachtingsprijs¹². Hierdoor betalen gasten van een hotel van €200 per nacht €25 toeristenbelasting, terwijl een hostelbed van €40 slechts €5 kost. Deze methode zorgt ervoor dat de belasting meeschaalt met het prijsniveau van de accommodatie.

De meeste andere gemeenten werken met vaste bedragen die gemiddeld €2,79 per persoon per nacht bedragen in 2026. In Noord-Holland ligt dit gemiddelde hoger op €4,25 per nacht. Deze verschillen ontstaan doordat gemeenten hun tarieven afstemmen op lokale omstandigheden en toeristische druk.

Vrijstellingen gelden doorgaans voor kinderen onder een bepaalde leeftijd – meestal 16 jaar – en soms voor zakelijke gasten. Enkele gemeenten hanteren ook maximumbedragen per verblijf of kortingen voor langere verblijven. Deze uitzonderingen kunnen de werkelijke kosten aanzienlijk beïnvloeden.

De complexiteit van verschillende berekeningswijzen maakt het voor toeristen lastig om kosten vooraf in te schatten. Net zoals bij andere belastingregels geldt dat transparantie over tarieven en berekeningswijzen belangrijk is voor een rechtvaardige behandeling van bezoekers.

Veelgestelde vragen over toeristenbelasting opbrengsten

Toekomstverwachtingen toeristenbelasting Nederland

De huidige stijging van toeristenbelasting opbrengsten naar 654 miljoen euro in 2026 lijkt onderdeel van een bredere trend. Experts verwachten dat gemeenten de komende jaren verdere tariefverhogingen zullen doorvoeren, gedreven door stijgende gemeentelijke uitgaven en de behoefte aan extra inkomsten¹³.

Verwachte ontwikkelingen

Voor de periode 2027-2030 is het aannemelijk dat de opbrengsten verder zullen stijgen. Gemeenten zien toeristenbelasting als relatief eenvoudig te verhogen, omdat bezoekers minder gevoelig zijn voor prijsstijgingen dan inwoners. Vooral populaire bestemmingen kunnen hun tarieven verder opschroeven zonder significant bezoekersverliezen.

Amsterdam’s dominante positie met 42,2 procent van alle opbrengsten zal waarschijnlijk aanhouden. De stad overweegt mogelijk verdere verhogingen van het huidige tarief van 12,5 procent, afhankelijk van de politieke ontwikkelingen rond overtourisme.

Impact op toerisme-economie

De stijgende belastingdruk kan de concurrentiepositie van Nederland beïnvloeden. Hoteliers waarschuwen dat te hoge tarieven bezoekers kunnen afschrikken, vooral bij zakelijk toerisme waar budgetten strakker zijn¹⁴.

Gemeenten staan voor de uitdaging om een balans te vinden tussen inkomstengeneratie en het behoud van een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor toeristen. De komende jaren zullen uitwijzen of de huidige groeitrend houdbaar is zonder negatieve effecten op de Nederlandse toerisme-economie.

Conclusie: Recordopbrengsten met risico’s

De stijging van toeristenbelasting opbrengsten naar 654 miljoen euro in 2026 markeert een keerpunt in de Nederlandse toerisme-economie. Gemeenten hebben de toeristenbelasting definitief omarmd als structurele inkomstenbron, met Amsterdam als absolute koploper met 275,5 miljoen euro aan begrote opbrengsten.

Voor toeristen betekent deze ontwikkeling merkbaar hogere kosten. Met een landelijk gemiddelde van €2,79 per nacht en tarieven tot €4,25 in Noord-Holland, wordt Nederland een duurdere bestemming. Vooral gezinnen en budgettoeristen merken het verschil in hun vakantiebudget.

Gemeenten profiteren van deze extra inkomsten om toerisme-gerelateerde kosten te dekken en investeringen in infrastructuur te financieren. De uitdaging ligt in het vinden van de juiste balans: voldoende inkomsten genereren zonder de concurrentiepositie van Nederland als toeristische bestemming te ondermijnen.

De komende jaren zullen bepalend zijn om te bepalen of de huidige groeitrend van bijna 10 procent per jaar houdbaar is. Te agressieve tariefverhogingen kunnen leiden tot bezoekersverliezen, terwijl te lage tarieven gemeenten beperken in hun mogelijkheden om de groeiende kosten van toerisme te dekken.