Trump’s handelsbeleid China 2026: hoe nieuwe tarieven en sancties de wereldhandel herstructureren
Hoe Trump's nieuwe tarieven en sancties tegen China de wereldhandel herstructureren. Analyse van de Busan-deal, Section 301 onderzoeken en juridische beper
Samenvatting
- De VS verlaagden in november 2025 de tarieven op Chinese importen met 10 procentpunten, maar kondigden in maart 2026 nieuwe Section 301-onderzoeken aan naar vermeende oneerlijke handelspraktijken
- Het Amerikaanse Hooggerechtshof beperkte op 20 februari 2026 de presidentiële bevoegdheden door te bepalen dat de IEEPA niet gebruikt kan worden voor tariefheffing zonder Congresgoedkeuring
- China reageerde met eigen onderzoeken naar Amerikaanse handelspraktijken, wat wijst op een nieuwe fase van wederzijdse juridische escalatie ondanks tariefverlagingen
- Handelsprofessionals verwachten volgens recente peilingen dat deze volatiliteit minstens vier jaar aanhoudt, met 76% die de huidige benadering als permanent beschouwt
- Nederlandse exporteurs en de haven van Rotterdam bereiden zich voor op herstructurering van mondiale toeleveringsketens, met zowel kansen als risico's voor de Nederlandse economie
De handelsrelatie tussen Amerika en China bevindt zich in 2026 in een ingewikkelde fase van tegenstrijdige ontwikkelingen. President Trump verlaagde weliswaar in november 2025 de tarieven op Chinese goederen, maar startte tegelijkertijd nieuwe onderzoeken naar handelspraktijken van China en andere landen. Deze volatiliteit wordt versterkt door een belangrijke uitspraak van het Hooggerechtshof die Trump’s mogelijkheden om tarieven op te leggen flink beperkt.
Voor Nederland betekent deze situatie zowel kansen als uitdagingen. De haven van Rotterdam kan profiteren van verschuivende handelsstromen, terwijl Chinese bedrijven zich meer op Europa richten. Tegelijkertijd waarschuwen experts dat de aanhoudende onzekerheid – door driekwart van handelsprofessionals als permanent beschouwd – fundamentele aanpassingen in wereldwijde toeleveringsketens vereist.
Context: Van Handelsoorlog naar Juridische Strijd
De Amerikaanse handelspolitiek jegens China heeft sinds 2018 verschillende fasen doorlopen. Wat begon als een traditionele handelsoorlog met wederzijdse tarieven, is in 2026 uitgegroeid tot een ingewikkelde juridische strijd waarbij het Amerikaanse Hooggerechtshof een belangrijke rol speelt.
De huidige situatie ontstond na jaren van escalerende spanningen. Trump’s eerste termijn (2017-2021) werd gekenmerkt door massale tariefheffingen op Chinese goederen. Na een relatief rustige periode onder Biden keerde Trump in 2025 terug met nieuwe handelsbeperkingen, maar stuitte op juridische weerstand.
De Trump-Xi deal van oktober 2025 in Busan, Zuid-Korea, leek een doorbraak te betekenen. Beide landen spraken af de meest schadelijke tarieven geleidelijk af te bouwen. Maar deze overeenkomst bleek slechts een tijdelijke pauze in een veel bredere herstructurering van mondiale handelsrelaties.
Hooggerechtshof Beperkt Trump’s Handelsmacht
Op 20 februari 2026 velde het Amerikaanse Hooggerechtshof een uitspraak die de Amerikaanse handelspolitiek fundamenteel veranderde. Het hof besliste dat president Trump de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) niet langer mag gebruiken om tarieven op te leggen zonder goedkeuring van het Congres.
Waarom Deze Uitspraak Zo Belangrijk Is
De IEEPA is een wet uit 1977 die presidenten toestaat snel te reageren op nationale noodsituaties. Trump gebruikte deze wet om tarieven op te leggen door te beweren dat Chinese handelspraktijken een bedreiging vormden voor de nationale veiligheid.
Het Hooggerechtshof oordeelde met 6 tegen 3 stemmen dat economische concurrentie geen nationale noodsituatie vormt. “Handelsgeschillen, hoe intens ook, rechtvaardigen niet dat de president het Congres omzeilt,” schreef opperrechter Roberts in de meerderheidsopinie.
Gevolgen voor Bestaande Tarieven
De uitspraak heeft directe gevolgen voor lopende handelsmaatregelen. Tarieven die eerder onder de IEEPA werden opgelegd, moeten nu worden gerechtvaardigd onder andere wetten of worden ingetrokken. Dit creëert juridische onzekerheid voor bedrijven die opereren onder bestaande tariefstructuren.
Voor Nederlandse bedrijven die via Chinese toeleveranciers werken, betekent dit meer voorspelbaarheid. Toekomstige Amerikaanse handelsmaatregelen moeten door een strenger juridisch proces, wat willekeurige tariefverhogingen minder waarschijnlijk maakt.
Section 301: Trump’s Nieuwe Wapen
Met de IEEPA van tafel verschoof Trump’s focus naar Section 301 van de Trade Act van 1974. Deze wet geeft de president brede bevoegdheden om maatregelen te nemen tegen landen die zich schuldig maken aan oneerlijke handelspraktijken.
Hoe Section 301 Werkt
In tegenstelling tot de IEEPA vereist Section 301 een uitgebreid onderzoek door de United States Trade Representative (USTR). Dit proces duurt doorgaans zes tot achttien maanden en omvat publieke hoorzittingen waar bedrijven hun bezwaren kunnen uiten.
In maart 2026 kondigde Trump nieuwe Section 301-onderzoeken aan tegen zes economieën: China, Vietnam, Taiwan, Mexico, Japan en de Europese Unie. Deze brede aanpak markeert een verschuiving van bilaterale naar multilaterale handelspolitiek.
Nieuwe Doelwitten: Van China naar de Wereld
Vietnam staat centraal in de nieuwe onderzoeken vanwege de dramatische groei van Vietnamese exporten naar Amerika. Het handelsoverschot van Vietnam met de VS steeg van $39 miljard in 2018 naar naar verwachting $104 miljard in 2025, volgens het Amerikaanse Bureau of Economic Analysis.
Taiwan komt in het vizier vanwege zijn dominante positie in de halfgeleiderindustrie. Amerikaanse functionarissen onderzoeken of Taiwanese overheidssubsidies voor chipproducenten als TSMC oneerlijke concurrentie vormen.
De Trump-Xi Deal van Busan: Tijdelijke Vrede
De bilaterale overeenkomst tussen Trump en de Chinese president Xi Jinping, bereikt in oktober 2025 in Busan, bood een korte ademruimte in de handelsoorlog. Na jaren van escalerende spanningen bevatte de deal concrete tariefverlagingen, maar analisten stellen dat de onderliggende geschillen grotendeels onopgelost blijven.
Kernpunten van de Overeenkomst
De Busan-deal bevat drie hoofdelementen. Ten eerste committeren beide landen zich aan een geleidelijke afbouw van de meest schadelijke tariefmaatregelen uit de periode 2018-2024. Ten tweede wordt een mechanisme geïntroduceerd voor regelmatige bilaterale consultaties over handelskwesties.
Het derde element behelst wederzijdse markttoegang voor specifieke sectoren, waaronder financiële dienstverlening en technologie. China beloofde Amerikaanse banken meer toegang tot de Chinese markt, terwijl de VS toezegden Chinese investeringen in niet-strategische sectoren te faciliteren.
Tariefverlaging in Praktijk
Vanaf 10 november 2025 verlaagden de VS de tarieven op Chinese importen met 10 procentpunten. Dit komt neer op een reductie van ongeveer $47 miljard aan jaarlijkse tariefinkomsten. De maatregel geldt voor alle Chinese goederen die onder de Section 301-tarieven vielen, behalve strategische technologieën en defensiegerelateerde producten.
Chinese elektronica, textiel en industriële componenten werden gemiddeld 10% goedkoper voor Amerikaanse importeurs. Dit leidde tot een herleving van de handel in sectoren die zwaar getroffen waren door de tariefoorlog, aldus data van de Amerikaanse handelskamer.
Voor Nederlandse bedrijven die via Chinese toeleveranciers opereren, betekende dit lagere inkoopprijzen en meer voorspelbaarheid. Echter, de tariefverlaging is tijdelijk en kan worden teruggedraaid als China niet voldoet aan de afspraken.
Mondiale Reacties en Verschuivende Handelsstromen
De Amerikaanse handelspolitiek van 2026 heeft een kettingreactie van mondiale reacties veroorzaakt. China startte eigen onderzoeken naar Amerikaanse handelspraktijken, terwijl de EU met haar Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) een nieuwe dimensie aan de handelsoorlog toevoegde.
Chinese Tegenoffensief
China opende in maart 2026 een reeks onderzoeken naar Amerikaanse handelspraktijken als directe reactie op Trump’s nieuwe Section 301-procedures. Deze Chinese onderzoeken richten zich op vermeende Amerikaanse subsidies voor de halfgeleiderindustrie en energiesector.
“We onderzoeken systematisch hoe Amerikaanse handelspraktijken de mondiale economische stabiliteit beïnvloeden,” aldus een woordvoerder van het Chinese ministerie van Handel. Deze tegenoffensief illustreert hoe wederzijdse escalatie aanhoudt ondanks de eerdere deëscalatie in Busan.
EU’s Klimaattarieven Compliceren Situatie
De Carbon Border Adjustment Mechanism van de EU, die op 1 januari 2026 in werking trad, voegt een klimaatdimensie toe aan de mondiale handelsspanningen. Het mechanisme legt heffingen op importen van staal, aluminium en cement uit landen met minder strenge klimaatwetgeving.
Dit treft zowel Chinese als Amerikaanse exporteurs naar Europa. Chinese staalproducenten zoeken nu actief naar manieren om hun CO2-uitstoot te verlagen, terwijl Amerikaanse bedrijven hun Europese exportstrategie heroverwegen.
Chinese Heroriëntatie naar Europa
Chinese exporteurs hebben hun strategie fundamenteel aangepast door de focus te verleggen van Amerikaanse naar Europese markten. Volgens Chinese douanedata steeg de export naar Europa in het eerste kwartaal van 2026 met 18% vergeleken met dezelfde periode vorig jaar.
Deze heroriëntatie betreft vooral sectoren die minder gevoelig zijn voor CBAM-heffingen: elektronica, textiel en consumentengoederen. Chinese technologiebedrijven investeren massaal in Europese distributiecentra om Amerikaanse tariefrisico’s te vermijden.
Voor Nederland betekent dit recordvolumes Chinese containers in de haven van Rotterdam. Verschillende Chinese bedrijven hebben in 2026 distributiecentra geopend in Nederland en Duitsland, wat duidt op een langetermijnstrategie die verder gaat dan tijdelijke tariefvermijding.
Economische Impact en Toekomstverwachtingen
De handelsspanningen hebben geleid tot een grondige herstructurering van mondiale economische verwachtingen. Handelsprofessionals wereldwijd signaleren een permanente verschuiving in handelspatronen.
Permanente Verandering Verwacht
Volgens recente sectoronderzoeken gelooft 76% van handelsprofessionals dat de Amerikaanse tarieven een permanente benadering vertegenwoordigen die minstens vier jaar zal aanhouden. Deze verwachting markeert een breuk met eerdere handelscycli, waarin tarieven doorgaans tijdelijke instrumenten waren.
De impact is meetbaar: 72% van handelsprofessionals identificeerde Amerikaanse tariefvolatiliteit als de meest impactvolle regulatoire verandering in 2026. Dit percentage steeg dramatisch van 41% het voorgaande jaar.
Grondstoffenmarkten Onder Druk
De energiemarkten tonen directe gevolgen van de handelsonzekerheid. Goldman Sachs voorspelt dat de prijs van Brent Crude olie dit jaar naar verwachting met ongeveer 8% zal dalen tot rond $56 per vat. Deze daling reflecteert zorgen over verminderde mondiale economische groei door aanhoudende handelsspanningen.
De implementatie van CBAM voegt een extra dimensie toe aan deze marktdynamiek. Het mechanisme beïnvloedt Chinese exportstrategieën naar Europa en versterkt de druk op mondiale toeleveringsketens.
Gevolgen voor Nederland
Voor Nederland creëert deze handelsdynamiek zowel kansen als uitdagingen. De haven van Rotterdam kan profiteren van Chinese heroriëntatie naar Europa, met recordvolumes containers en nieuwe distributiecentra.
Nederlandse exporteurs moeten zich aanpassen aan de nieuwe realiteit van permanente handelsspanningen. Bedrijven die afhankelijk zijn van Chinese toeleveranciers kunnen profiteren van lagere inkoopprijzen door de Amerikaanse tariefverlagingen.
Tegelijkertijd brengt de verschuiving van Chinese handel naar Europa nieuwe concurrentie voor Nederlandse bedrijven op de Europese markt. De combinatie van Amerikaanse handelspolitiek en Europese klimaatmaatregelen vereist strategische aanpassingen van Nederlandse exporteurs.
Conclusie: Nieuwe Wereldorde in Wording
De handelsspanningen van 2026 markeren meer dan een cyclische handelsoorlog. Ze wijzen op een grondige herstructurering van de mondiale economische orde, waarbij juridische instrumenten zoals Section 301 en CBAM de nieuwe wapens zijn in economische conflicten.
Voor Nederland betekent dit een periode van aanpassing en kansen. De haven van Rotterdam kan zich ontwikkelen tot een nog belangrijkere hub voor Chinese goederen naar Europa, terwijl Nederlandse bedrijven moeten omgaan met een ingewikkelder wordende wereldhandel.
De verwachting dat deze volatiliteit permanent wordt, vereist een strategische heroriëntatie van zowel bedrijven als beleidsmakers. In plaats van te wachten op een terugkeer naar de oude normaliteit, moeten Nederlandse stakeholders zich voorbereiden op een wereld waarin handelsspanningen en juridische escalatie de nieuwe standaard vormen.
De komende maanden zullen belangrijk zijn voor het bepalen van de richting van deze nieuwe wereldorde. Met Section 301-onderzoeken die naar verwachting in het najaar van 2026 hun eerste bevindingen opleveren, en Chinese tegenonderzoeken die parallel lopen, staat de wereldhandel voor een periode van grote ingewikkeldheid en onzekerheid.
Bronnen
- 1The 2026 supply chain challenge: Global trade disruptiontax.thomsonreuters.com
- 2
- 3Thediplomat_2025 12 23 042751.Jpgthediplomat.com
- 4
- 5Tariff Tracker: 2026 Trump Tariffs & Trade War by the Numberstaxfoundation.org
- 6
- 7
- 8US-China Relations in 2026: What to Watchchina-briefing.com
- 9
- 10China opens probes into US trading practices – Supply Chain Divesupplychaindive.com
- 11
- 12EU-China Relations in 2026: What to Watch – China Briefingchina-briefing.com
