EU General Product Safety Regulation 2026: nieuwe productveiligeheidseisen voor online marktplaatsen en importeurs

De EU General Product Safety Regulation 2026 markeert een keerpunt in de Europese productveiligheid. Sinds 13 december 2024 zijn online marktplaatsen zoals Amazon, eBay en bol.com niet langer alleen doorgeefluiken. Ze worden gedeeltelijk medeverantwoordelijk voor de veiligheid van producten die via hun platforms worden verkocht.

De nieuwe regelgeving vervangt de General Product Safety Directive. Ze legt aanzienlijk strengere verplichtingen op aan alle economische operatoren die producten op de EU-markt brengen. Marktplaatsen moeten gevaarlijke producten binnen 2-3 dagen van hun platforms verwijderen na kennisgeving van toezichthouders. Importeurs en fabrikanten krijgen uitgebreidere documentatie- en risicobeoordelingseisen opgelegd.

Voor Nederlandse bedrijven betekent dit een fundamentele aanpassing van hun bedrijfsvoering. Vooral importeurs en online retailers moeten hun processen herzien om te voldoen aan de nieuwe Europese standaarden.

Wat is de EU General Product Safety Regulation 2026

De EU General Product Safety Regulation (GPSR) markeert een keerpunt in de Europese productveiligheidswetgeving. Deze verordening is volledig van toepassing sinds 13 december 2024. Ze stelt voor het eerst moderne, digitaal-gerichte eisen aan alle partijen die producten op de Europese markt brengen.

De GPSR breidt het bereik van productveiligheidsregels aanzienlijk uit. Waar de oude wetgeving vooral fysieke producten betrof, vallen nu ook digitale diensten onder de regelgeving. Software-updates en hybride producten zijn eveneens inbegrepen. Dit betekent dat bedrijven die nieuwe compliance-eisen voor producten implementeren, rekening moeten houden met een veel bredere definitie van wat als ‘product’ geldt.

Vervanging van de General Product Safety Directive

De GPSR vervangt de General Product Safety Directive uit 2001. Die oude richtlijn was niet meer toereikend voor de moderne digitale economie. Waar de oude richtlijn vooral reageerde op veiligheidsproblemen, introduceert de nieuwe verordening preventieve maatregelen. Ook realtime monitoring wordt nu verplicht.

Een belangrijk verschil is de directe werking van de verordening. Lidstaten hoeven de GPSR niet meer om te zetten in nationale wetgeving. Hierdoor gelden de regels uniform in alle 27 EU-landen. Dit elimineert de interpretatieverchillen die onder de oude richtlijn ontstonden.

Uitgebreide definitie van producten en economische operatoren

De GPSR hanteert een brede definitie van ‘product’. Deze gaat ver uit boven traditionele fysieke goederen. Software die de veiligheid van een product beïnvloedt, digitale interfaces en zelfs firmware-updates vallen onder de regelgeving.

Voor economische operatoren betekent dit dat de verantwoordelijkheden zich uitstrekken tot nieuwe partijen. Online marktplaatsen zoals Amazon, eBay en bol.com krijgen voor het eerst expliciete verplichtingen als ‘economische operator’. Ze moeten actief controleren of producten voldoen aan veiligheidseisen. Ook moeten ze samenwerken met markttoezichtautoriteiten.

De verordening erkent dat productveiligheid in de digitale economie een gedeelde verantwoordelijkheid is. Fabrikanten blijven primair verantwoordelijk. Maar platforms en distributeurs krijgen een actieve rol in het waarborgen van veilige producten voor Europese consumenten.

Nieuwe verplichtingen voor online marktplaatsen

Online marktplaatsen zoals Amazon, eBay en bol.com krijgen onder de GPSR een fundamenteel andere rol in de productveiligheid. Waar platforms voorheen vooral als tussenpersoon fungeerden, worden ze nu gedeeltelijk medeverantwoordelijk. Ze zijn verantwoordelijk voor de veiligheid van producten die via hun kanalen worden verkocht. Deze verschuiving markeert een keerpunt in de Europese benadering van digitale handel.

De nieuwe regelgeving erkent dat online marktplaatsen niet langer kunnen volstaan met een passieve rol. Ze moeten actief bijdragen aan productveiligheid door middel van concrete verplichtingen. Deze moeten binnen enkele dagen worden uitgevoerd wanneer gevaarlijke producten worden gemeld.

Single point of contact voor productveiligheid

Elke online marktplaats die actief is in de EU moet een vast contactpunt instellen. Dit contactpunt is specifiek verantwoordelijk voor productveiligheidskwesties. Het fungeert als centrale schakel tussen het platform, markttoezichtautoriteiten en consumenten bij veiligheidsproblemen.

Het contactpunt moet binnen normale kantooruren bereikbaar zijn. Het moet beschikken over de bevoegdheid om direct actie te ondernemen. Dit betekent dat platforms hun organisatiestructuur moeten aanpassen om snelle besluitvorming mogelijk te maken. Grote marktplaatsen zullen waarschijnlijk gespecialiseerde teams moeten opzetten. Deze teams focussen uitsluitend op productveiligheid.

Samenwerking met markttoezichtautoriteiten

Online platforms moeten nauw samenwerken met nationale markttoezichtautoriteiten. Dit gebeurt bij het identificeren en aanpakken van veiligheidsrisico’s. Deze samenwerking gaat verder dan het simpelweg reageren op verzoeken. Platforms moeten relevante data delen en toegang verlenen tot hun systemen voor onderzoeksdoeleinden.

De nieuwe digitale handhavingsbevoegdheden van toezichtautoriteiten maken het mogelijk om direct in te grijpen. Dit geldt bij platforms die onvoldoende meewerken. Marktplaatsen moeten daarom hun interne processen afstemmen op de werkwijze van verschillende nationale autoriteiten binnen de EU.

Deze samenwerking omvat ook het delen van informatie over verdachte verkopers. Ook herhalende veiligheidsproblemen en patronen in consumentenklachten moeten worden gedeeld. Platforms moeten systemen ontwikkelen die automatisch waarschuwingen genereren. Dit gebeurt wanneer bepaalde drempelwaarden worden overschreden.

Verwijdering gevaarlijke producten binnen 2-3 dagen

Wanneer een markttoezichtautoriteit of het platform zelf een gevaarlijk product identificeert, moet dit binnen 2 tot 3 dagen van het platform worden verwijderd. Deze korte reactietijd vereist geautomatiseerde systemen. Deze moeten kunnen omgaan met grote volumes productgegevens.

Platforms moeten niet alleen het specifieke product verwijderen. Ze moeten ook controleren of vergelijkbare producten van dezelfde verkoper of fabrikant aanwezig zijn. De versnelde compliance-procedures onder andere EU-wetgeving bieden een kader. Dit toont hoe deze snelle reacties kunnen worden georganiseerd.

De verwijdering moet gepaard gaan met automatische kennisgeving aan alle betrokken partijen. Dit betreft de verkoper, eventuele kopers die het product recent hebben aangeschaft, en de meldende autoriteit. Platforms moeten daarom uitgebreide communicatiesystemen opzetten. Deze moeten in meerdere talen kunnen opereren.

De nieuwe verplichtingen betekenen dat online marktplaatsen hun bedrijfsmodel moeten aanpassen. Waar voorheen de focus lag op het faciliteren van transacties, moeten platforms nu ook fungeren als poortwachters voor productveiligheid. Deze verschuiving heeft aanzienlijke gevolgen voor hun operationele kosten en technische infrastructuur.

Verscherpte eisen voor importeurs en fabrikanten

De GPSR legt importeurs en fabrikanten aanzienlijk strengere verplichtingen op dan de oude richtlijn. Waar voorheen volstaan kon worden met basale productinformatie, moeten bedrijven nu uitgebreide documentatie bijhouden. Ook moeten ze onmiddellijk handelen bij veiligheidsproblemen. Deze verscherping raakt vooral bedrijven die producten uit derde landen importeren of zelf fabriceren voor de EU-markt.

De nieuwe eisen gaan verder dan papierwerk alleen. Importeurs en fabrikanten worden direct verantwoordelijk gehouden voor de veiligheid van hun producten gedurende de hele levenscyclus. Dit betekent dat zij niet alleen bij de marktintroductie verantwoordelijk zijn. Ook jaren later kunnen ze nog worden aangesproken op gebreken of veiligheidsproblemen.

Documentatie en traceerbaarheid

Importeurs moeten vanaf december 2024 uitgebreide dossiers bijhouden van elk product dat zij op de EU-markt brengen. Deze documentatie omvat technische specificaties, veiligheidstesten, conformiteitsverklaringen en volledige leveranciersgegevens. De informatie moet minimaal tien jaar beschikbaar blijven voor markttoezichtautoriteiten.

De traceerbaarheid door de hele toeleveringsketen wordt verplicht. Importeurs moeten kunnen aantonen waar elk product vandaan komt. Ook welke tussenschakels betrokken waren en waar het uiteindelijk is verkocht moet duidelijk zijn. Deze compliance-verplichtingen voor bedrijven vereisen vaak nieuwe administratieve systemen en dataopslag.

Voor kleinere importeurs betekent dit een aanzienlijke administratieve last. Zij moeten nu dezelfde documentatiestandaarden hanteren als grote multinationals. Dit kan leiden tot nieuwe kosten voor online handel en mogelijk hogere consumentenprijzen.

Onmiddellijke corrigerende maatregelen bij onveilige producten

Zodra een importeur of fabrikant kennis krijgt van veiligheidsproblemen, moet hij binnen 24 uur de relevante markttoezichtautoriteiten informeren. Deze informatieplicht geldt ook voor vermoedens van onveiligheid, niet alleen voor bewezen gevaren. De melding moet gedetailleerde informatie bevatten over het risico, het aantal betrokken producten en de voorgenomen corrigerende maatregelen.

Corrigerende maatregelen moeten proportioneel zijn aan het veiligheidsrisico. Bij ernstige gevaren is onmiddellijke terugroeping verplicht. Dit omvat publieke waarschuwingen via media en online platforms. Bij minder ernstige problemen kunnen reparatie of vervanging volstaan. Maar consumenten behouden altijd het recht op volledige terugbetaling.

De GPSR verplicht importeurs en fabrikanten ook om actief te monitoren of hun producten veiligheidsproblemen veroorzaken. Dit betekent systematische opvolging van klachten, mediaberichten en rapporten van markttoezichtautoriteiten in alle EU-lidstaten waar het product wordt verkocht.

Online productinformatie en consumentenrechten

De GPSR stelt strikte eisen aan de informatie die consumenten moeten ontvangen bij online aankopen. Online marktplaatsen moeten ervoor zorgen dat productaanbiedingen dezelfde transparantie bieden als fysieke winkels. Dit betekent een fundamentele verschuiving in hoe platforms omgaan met productinformatie en consumentenbescherming.

Belangrijke productinformatie bij online verkoop

Online aanbiedingen moeten sinds december 2024 alle belangrijke productinformatie bevatten die ook offline verplicht is. Dit omvat de volledige naam en contactgegevens van de fabrikant. Ook eventuele veiligheidswaarschuwingen en de aanwezigheid van CE-markeringen waar vereist moeten worden vermeld.

Marktplaatsen zijn verplicht om te controleren of verkopers deze informatie verstrekken. Ontbreekt belangrijke informatie, dan moet het platform de verkoper daarop wijzen. Zo nodig moet de aanbieding tijdelijk offline worden gehaald. Deze verplichting geldt voor alle productcategorieën, van speelgoed tot elektronische apparaten.

De regelgeving vereist dat productbeschrijvingen accuraat zijn. Ze mogen geen misleidende informatie bevatten over veiligheidsaspecten. Marktplaatsen moeten systemen implementeren om verdachte of onvolledige productinformatie te detecteren. Dit gebeurt vaak door middel van geautomatiseerde controles.

Rechten bij terugroeping onveilige producten

Consumenten hebben onder de GPSR versterkte rechten wanneer producten als onveilig worden aangemerkt. Bij een officiële terugroeping hebben kopers recht op reparatie, vervanging of volledige terugbetaling. Dit hangt af van de aard van het veiligheidsprobleem.

Online marktplaatsen zijn verplicht om actief mee te werken aan terugroepacties. Dit betekent het verstrekken van contactgegevens van betrokken kopers aan fabrikanten of autoriteiten. Dit gebeurt uiteraard binnen de grenzen van privacywetgeving. Platforms moeten ook zorgen dat teruggeroepen producten niet opnieuw worden aangeboden.

De nieuwe regelgeving verplicht platforms om een duidelijk proces te hebben voor het afhandelen van veiligheidskwesties. Consumenten moeten eenvoudig contact kunnen opnemen met zowel het platform als de verkoper bij veiligheidsproblemen. Deze transparantie moet bijdragen aan snellere identificatie en oplossing van productveiligheidsissues.

Handhaving en sancties onder GPSR

De handhaving van de General Product Safety Regulation ligt primair bij nationale markttoezichtautoriteiten. Deze hebben sinds december 2024 uitgebreide nieuwe bevoegdheden gekregen. Deze autoriteiten kunnen ingrijpen bij overtredingen door fabrikanten, importeurs en online marktplaatsen. De sancties variëren van waarschuwingen tot aanzienlijke boetes.

De nieuwe regelgeving introduceert een gecoördineerde Europese aanpak voor productveiligheid. Nationale autoriteiten werken intensiever samen bij grensoverschrijdende handhaving. Dit is belangrijk omdat veel onveilige producten via online platforms uit verschillende EU-lidstaten worden verkocht.

Rol van nationale markttoezichtautoriteiten

Nationale markttoezichtautoriteiten hebben onder de GPSR aanzienlijk meer bevoegdheden gekregen dan onder de vorige richtlijn. Ze kunnen rechtstreeks contact opnemen met online marktplaatsen. Ook kunnen ze eisen dat gevaarlijke producten binnen 2-3 dagen worden verwijderd. Deze directe interventiemogelijkheid markeert een belangrijke verschuiving in de handhavingsstrategie.

De autoriteiten werken samen via het EU-brede Safety Gate-systeem. Dit maakt snelle uitwisseling van informatie over gevaarlijke producten mogelijk. Bij de gefaseerde EU-implementatie van nieuwe regelgeving wordt deze samenwerking steeds belangrijker voor effectieve handhaving.

Nationale autoriteiten kunnen ook preventieve maatregelen nemen. Bijvoorbeeld het blokkeren van productaanbiedingen voordat consumenten schade ondervinden. Dit proactieve toezicht is vooral relevant bij online marktplaatsen waar producten snel kunnen worden aangeboden.

Boetes en andere sanctiemaatregelen

De hoogte van boetes onder de GPSR varieert per lidstaat. Dit komt omdat nationale wetgeving de specifieke sancties bepaalt. Wel moeten alle sancties “effectief, evenredig en afschrikkend” zijn volgens EU-criteria. In de praktijk kunnen boetes voor grote online platforms oplopen tot miljoenen euro’s bij ernstige overtredingen.

In Nederland hanteert de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) boetes die kunnen oplopen tot €870.000 voor ernstige overtredingen van productveiligheidsregels. Voor herhaalde overtredingen of bij gevaar voor de volksgezondheid kunnen deze bedragen verder worden verhoogd.

Naast financiële sancties kunnen autoriteiten verschillende andere maatregelen opleggen. Hieronder vallen verplichte productterugroepingen, het stilleggen van distributiekanalen, en het opleggen van aanvullende controlevereisten. Voor importeurs kunnen sancties ook inhouden dat zij hun status als “geautoriseerde vertegenwoordiger” verliezen.

De GPSR introduceert ook reputationele sancties. Overtredingen worden publiekelijk gemaakt via officiële waarschuwingssystemen. Dit kan aanzienlijke commerciële gevolgen hebben voor bedrijven die afhankelijk zijn van consumentenvertrouwen.

Praktische handhavingsmaatregelen

Markttoezichtautoriteiten kunnen verschillende concrete maatregelen nemen bij overtredingen van de EU General Product Safety Regulation 2026:

• Directe productblokkering: Onveilige producten kunnen onmiddellijk van online platforms worden verwijderd
• Verplichte terugroepacties: Bij ernstige veiligheidsrisico’s moeten alle verkochte exemplaren worden teruggeroepen
• Importverboden: Herhaaldelijk overtredende importeurs kunnen worden uitgesloten van de EU-markt
• Verplichte compliance-audits: Bedrijven moeten op eigen kosten externe controles laten uitvoeren

Gevolgen voor Nederlandse bedrijven

Nederlandse bedrijven die producten importeren, fabriceren of via online kanalen verkopen, moeten hun bedrijfsvoering aanpassen aan de EU General Product Safety Regulation 2026. De impact varieert per sector, maar alle bedrijven die actief zijn in de EU-markt worden geraakt door de nieuwe regelgeving.

Importeurs en groothandel

Nederlandse importeurs staan voor de grootste uitdaging. Zij moeten uitgebreide documentatie bijhouden van alle geïmporteerde producten. Dit omvat technische specificaties, veiligheidscertificaten en volledige leveranciersgegevens. De administratieve last neemt aanzienlijk toe, vooral voor bedrijven die producten uit Azië importeren.

Kleinere importeurs moeten mogelijk investeren in nieuwe IT-systemen om aan de traceerbaarheidseisen te voldoen. De kosten hiervan kunnen oplopen tot tienduizenden euro’s per jaar. Grotere importeurs hebben vaak al systemen die kunnen worden aangepast.

Online retailers en webwinkels

Nederlandse webwinkels die via eigen platforms verkopen, moeten zorgen dat alle productinformatie compleet en accuraat is. Dit betekent vaak het herzien van duizenden productbeschrijvingen. Ook moeten ze procedures implementeren voor het snel verwijderen van onveilige producten.

Webwinkels die via marktplaatsen zoals bol.com verkopen, profiteren van de compliance-systemen van deze platforms. Maar ze blijven zelf verantwoordelijk voor de juistheid van hun productinformatie.

Praktische implementatiestappen

Nederlandse bedrijven kunnen de volgende stappen nemen om te voldoen aan de nieuwe regelgeving:

1. Compliance-audit uitvoeren: Controleer of huidige processen voldoen aan GPSR-eisen
2. Documentatiesystemen upgraden: Zorg voor adequate opslag van productgegevens
3. Leverancierscontracten aanpassen: Neem GPSR-verplichtingen op in contracten
4. Personeel trainen: Zorg dat medewerkers de nieuwe regels kennen
5. Contactpunt aanwijzen: Stel een verantwoordelijke aan voor productveiligheid

Internationale vergelijking en toekomstperspectief

De EU General Product Safety Regulation 2026 positioneert Europa als wereldleider op het gebied van productveiligheid. Andere grote economieën volgen met vergelijkbare regelgeving, wat betekent dat bedrijven zich moeten voorbereiden op een mondiale verschuiving naar strengere productveiligheidseisen.

Vergelijking met andere jurisdicties

De Verenigde Staten werken aan vergelijkbare regelgeving voor online marktplaatsen. De Consumer Product Safety Commission (CPSC) heeft aangekondigd dat platforms meer verantwoordelijkheid krijgen voor productveiligheid. Dit sluit aan bij de Europese benadering.

China heeft in 2024 nieuwe regels ingevoerd voor exporteurs die producten naar de EU verzenden. Chinese fabrikanten moeten nu uitgebreidere documentatie verstrekken aan hun Europese importeurs. Dit vergemakkelijkt compliance met de GPSR.

Toekomstige ontwikkelingen

De Europese Commissie werkt aan verdere uitbreiding van de GPSR. Verwacht wordt dat in 2027 ook diensten die gekoppeld zijn aan producten onder de regelgeving vallen. Dit betreft bijvoorbeeld software-updates voor slimme apparaten en cloud-diensten voor IoT-producten.

Ook wordt gewerkt aan betere internationale samenwerking bij productveiligheid. Het EU Safety Gate-systeem wordt uitgebreid met koppelingen naar vergelijkbare systemen in de VS, Canada en Australië.

Conclusie

De EU General Product Safety Regulation 2026 brengt fundamentele veranderingen voor alle partijen die betrokken zijn bij de verkoop van producten in Europa. Online marktplaatsen krijgen voor het eerst expliciete verantwoordelijkheden voor productveiligheid. Importeurs en fabrikanten moeten uitgebreidere documentatie bijhouden en sneller reageren op veiligheidsproblemen.

Voor Nederlandse bedrijven betekent dit een periode van aanpassing. De administratieve last neemt toe, maar tegelijkertijd ontstaan er nieuwe kansen voor bedrijven die excelleren in compliance en productveiligheid. Consumenten profiteren van betere bescherming en snellere reacties bij veiligheidsproblemen.

De nieuwe regelgeving markeert een verschuiving naar een meer proactieve benadering van productveiligheid. In plaats van alleen reageren op problemen, moeten alle betrokken partijen nu preventief werken aan veilige producten. Dit verhoogt de kosten op korte termijn, maar zorgt voor een veiliger en betrouwbaarder markt op lange termijn.

Bedrijven die nu investeren in goede compliance-systemen, zullen beter gepositioneerd zijn voor toekomstige regelgeving. De GPSR is waarschijnlijk slechts het begin van een bredere beweging naar strengere productveiligheidseisen wereldwijd.

Bronnen

1. 1
   ?Uri=Celex:32023R0988eur-lex.europa.eu
2. 2
   2026 Update Eu Regulations Tech Online Businessesexample.com
3. 3
   Navigating the EU’s new GPSR: obligations are introduced for …osborneclarke.com
4. 4
   Timeline – Consumer protection – Consilium.europa.euconsilium.europa.eu
5. 5
   2026 update: EU regulations for tech and online businessesreedsmith.com
6. 6
   EU Import Changes in 2026 – NLD Customsnldcustoms.nl
7. 7
   Major EU Regulatory Changes Are Coming in 2026 – BTS Logisticsbtslogistics.com
8. 8
   Biologische import onder de loep: nieuwe verplichtingen vanaf 2026vantraa.nl
9. 9
   GPSR Compliance Checklist for Online Sellers (2026) – SafeCartsafecart.eu
10. 10
    GPSR – General Product Safety Regulation – Royal Christmasroyalchristmas.eu
11. 11
    GPSR: What EU Sellers Need to Know and Implementspscommerce.com
12. 12
    Regels en beperkingen bij de import van producten – KVKkvk.nl