Eigen bijdrage Wmo 2026: wat verandert er en wat betekent het voor jouw portemonnee

De eigen bijdrage Wmo 2026 brengt belangrijke veranderingen voor gebruikers van Wmo-voorzieningen. Per januari 2026 stijgt het abonnementstarief van €21,00 naar €21,80 per maand. Tegelijkertijd wordt een eigen bijdrage van €134 per jaar ingevoerd voor ziekenvervoer.

Een ingrijpendere wijziging volgt in 2027: de invoering van een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage. Dit betekent dat mensen met hogere inkomens en vermogen meer gaan betalen voor Wmo-ondersteuning. Gemeenten behouden de mogelijkheid om de eigen bijdrage naar beneden bij te stellen.

De eigen bijdrage Wmo 2026 stijgt naar €21,80

Per 1 januari 2026 betalen gebruikers van Wmo-voorzieningen €21,80 per maand in plaats van de huidige €21,00. Deze stijging van €0,80 betekent een toename van 3,8 procent voor alle Wmo-gebruikers die gebruik maken van ondersteuning zoals huishoudelijke hulp, dagbesteding of begeleiding.

De aanpassing geldt voor iedereen die een beroep doet op Wmo-voorzieningen, ongeacht inkomen of vermogen. Het gaat om het zogenoemde abonnementstarief dat maandelijks wordt geheven voor alle vormen van ondersteuning onder de Wet maatschappelijke ondersteuning.

Waarom stijgt de eigen bijdrage Wmo 2026?

Het kabinet wijst de stijging toe aan hogere kosten voor Wmo-voorzieningen en de algemene inflatie als oorzaak van Wmo-stijging. Zorgverleners rekenen hogere tarieven door aan gemeenten, die deze kosten deels doorberekenen aan gebruikers via de eigen bijdrage.

Volgens het CAK (Centraal Administratie Kantoor) zijn de kosten voor Wmo-voorzieningen in 2025 met gemiddeld 4,2% gestegen. Deze stijging wordt veroorzaakt door hogere loonkosten in de zorg, gestegen materiaalkosten en een toenemende vraag naar ondersteuning door de vergrijzing.

Gemeenten zijn verplicht het nieuwe tarief van €21,80 te hanteren, maar mogen de eigen bijdrage naar beneden bijstellen als zij dat wenselijk achten. In de praktijk doen weinig gemeenten dit vanwege budgettaire overwegingen.

Rekenvoorbeeld: wat betaal je extra?

De extra kosten bedragen €0,80 per maand voor alle Wmo-gebruikers. Voor verschillende situaties betekent dit:

Alleenstaande met huishoudelijke hulp:

• Huidige kosten: €21,00 per maand (€252 per jaar)
• Nieuwe kosten: €21,80 per maand (€261,60 per jaar)
• Extra kosten: €9,60 per jaar

Echtpaar waarbij beide partners Wmo-ondersteuning ontvangen:

• Huidige kosten: €21,00 per maand per huishouden
• Nieuwe kosten: €21,80 per maand per huishouden
• Extra kosten: €9,60 per jaar (niet per persoon)

Ziekenvervoer: nieuwe eigen bijdrage van €134 per jaar

Naast de stijging van het abonnementstarief introduceert het kabinet per 1 januari 2026 een nieuwe eigen bijdrage voor ziekenvervoer. Mensen die via de Wmo gebruikmaken van vervoer naar zorgverleners betalen €134 per jaar extra.

Wat is ziekenvervoer en wie betaalt de eigen bijdrage Wmo 2026?

Ziekenvervoer via de Wmo is bedoeld voor mensen die door een beperking niet zelfstandig naar medische afspraken kunnen reizen. Dit kan gaan om:

• Vervoer per aangepaste auto
• Taxivervoer naar zorgverleners
• Begeleiding bij het openbaar vervoer
• Rolstoelvervoer

Gemeenten verstrekken deze voorziening aan inwoners die hierop zijn aangewezen vanwege hun beperking of chronische ziekte.

De nieuwe eigen bijdrage van €134 geldt voor alle gebruikers van ziekenvervoer, ongeacht hun inkomen of vermogen. Dit betekent dat zowel mensen met een laag als een hoog inkomen hetzelfde bedrag betalen. Deze situatie verandert in 2027, wanneer het kabinet een inkomensafhankelijke regeling invoert.

Berekening van de €134 eigen bijdrage

Het bedrag van €134 per jaar komt neer op ongeveer €11 per maand. Het kabinet baseert dit tarief op de gemiddelde kosten die gemeenten maken voor ziekenvervoer en de wens om gebruikers een bijdrage te laten leveren aan deze voorziening.

Volgens onderzoek van het Nibud kost ziekenvervoer gemeenten gemiddeld €1.200 per gebruiker per jaar. De eigen bijdrage van €134 betekent dat gebruikers ongeveer 11% van de werkelijke kosten voor hun rekening nemen.

Hoe wordt de eigen bijdrage Wmo 2026 berekend?

De berekening van de eigen bijdrage Wmo 2026 hangt af van het type ondersteuning dat je ontvangt. Voor de meeste Wmo-voorzieningen geldt het vaste abonnementstarief van €21,80 per maand. Voor beschermd wonen wordt een andere methode gebruikt, en vanaf 2027 komt er een volledig nieuw systeem.

Abonnementstarief: standaardberekening in 2026

Voor huishoudelijke hulp, dagbesteding en andere reguliere Wmo-voorzieningen betaal je in 2026 een vast bedrag van €21,80 per maand. Dit tarief geldt ongeacht je inkomen of vermogen. Ook als je meerdere voorzieningen gebruikt, blijft de eigen bijdrage €21,80 per maand.

Voorzieningen die onder het abonnementstarief vallen:

• Huishoudelijke hulp
• Begeleiding individueel en groep
• Dagbesteding
• Kortdurend verblijf
• Hulpmiddelen en woningaanpassingen

Beschermd wonen: andere berekening

Voor beschermd wonen geldt een afwijkende berekening. Hiervoor wordt dezelfde methode gebruikt als bij de Wet langdurige zorg (Wlz). De eigen bijdrage wordt berekend op basis van je inkomen en vermogen, met verschillende tarieven afhankelijk van je woonsituatie.

Tarieven beschermd wonen 2026:

• Alleenstaanden: maximaal €2.508 per jaar
• Gehuwden/samenwonenden: maximaal €3.588 per jaar
• Bij laag inkomen: mogelijk geen eigen bijdrage

Inkomensafhankelijke bijdrage vanaf 2027

Per 1 januari 2027 wordt het systeem ingrijpend gewijzigd. Dan komt er een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage voor alle Wmo-voorzieningen. Het vaste abonnementstarief van €21,80 verdwijnt dan.

Het nieuwe systeem werkt vergelijkbaar met de Wlz-eigen bijdrage:

• Mensen met een laag inkomen betalen weinig of niets
• Bij hogere inkomens stijgt de eigen bijdrage
• Ook vermogen wordt meegenomen in de berekening
• Maximumbedragen voorkomen extreem hoge bijdragen

Gemeenten krijgen de vrijheid om zelf te bepalen hoe zij deze inkomensafhankelijke regeling invullen. Dit betekent dat de eigen bijdrage per gemeente kan verschillen. Voor mensen met een laag inkomen kan zorgtoeslag voor mensen met Wmo-voorzieningen mogelijk compensatie bieden.

Wat kunnen gemeenten doen met de eigen bijdrage Wmo 2026?

Hoewel de regering het abonnementstarief van €21,80 per maand vaststelt, hebben gemeenten ruimte om hun eigen beleid te voeren. Ze mogen de eigen bijdrage naar beneden bijstellen of aanvullende regelingen treffen voor inwoners met lage inkomens.

Gemeenten mogen de bijdrage verlagen

Gemeenten kunnen ervoor kiezen om het abonnementstarief van €21,80 te verlagen. Dit betekent dat inwoners in die gemeente minder betalen voor hun Wmo-voorzieningen. De gemeente compenseert het verschil uit de eigen begroting.

Voorbeelden van gemeentelijk beleid:

• Amsterdam: €18,50 per maand (verlaging van €3,30)
• Utrecht: €19,00 per maand (verlaging van €2,80)
• Rotterdam: €21,80 per maand (landelijk tarief)
• Den Haag: €15,00 per maand voor minima (verlaging van €6,80)

Kwijtschelding en bijzondere regelingen

Naast verlaging van het algemene tarief kunnen gemeenten ook kwijtschelding verlenen aan mensen met lage inkomens. Deze regelingen verschillen sterk per gemeente:

Criteria voor kwijtschelding (voorbeelden):

• Inkomen tot 110% van het sociaal minimum
• Schuldhulpverlening via de gemeente
• Bijzondere omstandigheden (ziekte, werkloosheid)
• Combinatie van meerdere zorgbijdragen

Sommige gemeenten hanteren automatische kwijtschelding voor mensen met een uitkering, andere vereisen een aparte aanvraag.

Hoe check je wat jouw gemeente hanteert?

De meeste gemeenten publiceren hun Wmo-tarieven op hun website onder ‘zorg en ondersteuning’ of ‘Wmo’. Je kunt ook rechtstreeks contact opnemen met de afdeling Wmo van je gemeente.

Waar vind je de informatie:

• Gemeentelijke website → Zorg en ondersteuning → Wmo
• Bel het gemeentehuis (algemeen nummer)
• Wmo-loket of wijkteam
• Digitaal loket gemeente

Bezwaar en beroep tegen eigen bijdrage Wmo 2026

Als je het niet eens bent met de hoogte van je eigen bijdrage Wmo 2026, kun je bezwaar maken. Dit recht heb je altijd, ongeacht de reden van je bezwaar. De procedure verschilt per gemeente, maar volgt altijd dezelfde hoofdlijnen.

Wanneer kun je bezwaar maken?

Je kunt bezwaar maken tegen:

• De hoogte van de eigen bijdrage
• Het niet verlenen van kwijtschelding
• Fouten in de berekening van je inkomen of vermogen
• Het niet toepassen van gemeentelijke kortingsregelingen

Termijn voor bezwaar: Je hebt 6 weken de tijd om bezwaar te maken, gerekend vanaf de datum waarop je de beschikking hebt ontvangen.

Hoe maak je bezwaar?

1. Schriftelijk bezwaar indienen bij je gemeente
2. Vermeld duidelijk waarom je het niet eens bent
3. Voeg bewijsstukken toe (bijvoorbeeld inkomensgegevens)
4. Stuur het bezwaar op tijd (binnen 6 weken)

De gemeente heeft 8 weken de tijd om op je bezwaar te reageren. Deze termijn kan eenmaal met 6 weken worden verlengd.

Beroep bij de rechter

Als je het niet eens bent met de uitspraak op je bezwaar, kun je beroep instellen bij de rechtbank. Dit moet binnen 6 weken na ontvangst van de uitspraak op bezwaar.

Kosten van beroep:

• Griffierecht: €83 voor natuurlijke personen
• Bij laag inkomen: mogelijk vrijstelling van griffierecht
• Eigen advocaatkosten (niet verplicht, wel aanbevolen)

Veelgestelde vragen over eigen bijdrage Wmo 2026

De wijzigingen in de eigen bijdrage Wmo 2026 roepen veel vragen op. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over wie wat betaalt en welke verschillen er zijn met andere zorgbijdragen.

Impact op verschillende inkomensgroepen

De eigen bijdrage Wmo 2026 treft niet alle inkomensgroepen even zwaar. Voor mensen met een laag inkomen vormt de stijging van €9,60 per jaar een relatief grote belasting, terwijl hogere inkomens deze kosten gemakkelijker kunnen dragen.

Rekenvoorbeeld voor verschillende inkomensgroepen

Alleenstaande met AOW (€1.400 netto per maand):

• Eigen bijdrage: €21,80 per maand
• Percentage van inkomen: 1,6%
• Extra kosten 2026: €9,60 per jaar

Alleenstaande met bijstand (€1.100 netto per maand):

• Eigen bijdrage: €21,80 per maand
• Percentage van inkomen: 2,0%
• Extra kosten 2026: €9,60 per jaar
• Mogelijk recht op gemeentelijke kwijtschelding

Echtpaar met modaal inkomen (€3.500 netto per maand):

• Eigen bijdrage: €21,80 per maand per huishouden
• Percentage van inkomen: 0,6%
• Extra kosten 2026: €9,60 per jaar

Deze voorbeelden laten zien waarom het kabinet vanaf 2027 overstapt op een inkomensafhankelijke regeling. Dan betalen mensen met hogere inkomens meer, waardoor de druk op lagere inkomens afneemt.

Vooruitblik: wat verandert er na 2026?

De eigen bijdrage Wmo 2026 is een overgangsjaar naar een fundamenteel ander systeem. Vanaf 2027 verdwijnt het vaste abonnementstarief en komt er een volledig inkomens- en vermogensafhankelijke regeling.

Het nieuwe systeem vanaf 2027

Hoofdkenmerken van de nieuwe regeling:

• Eigen bijdrage gebaseerd op inkomen en vermogen
• Lagere bijdragen voor mensen met lage inkomens
• Hogere bijdragen voor mensen met hoge inkomens
• Gemeenten bepalen de precieze uitwerking
• Mogelijk verschillende tarieven per gemeente

Verwachte gevolgen:

• 60% van de Wmo-gebruikers betaalt minder dan €21,80
• 40% van de Wmo-gebruikers betaalt meer dan €21,80
• Grootste besparingen voor mensen met uitkeringen
• Hoogste stijgingen voor hogere middeninkomens