MKB-borgstellingsregeling hervorming 2025: nieuwe voorwaarden en risicobeoordeling voor kredietverlening

De Nederlandse MKB-borgstellingsregeling ondergaat een ingrijpende hervorming die doorloopt tot juli 2027. Het kabinet heeft besloten de Borgstelling MKB-kredieten (BMKB) – een regeling waarbij de overheid gedeeltelijk garant staat voor bedrijfsleningen – te verlengen met aangescherpte voorwaarden.

Voor ondernemers betekent dit zowel kansen als uitdagingen. Enerzijds krijgt microkredietenverstrekker Qredits €100 miljoen extra garantie om kleinere bedrijven te helpen. Anderzijds worden de eisen voor kredietaanvragen strenger, wat de toegang voor sommige ondernemers kan beperken.

De wijzigingen komen op een moment dat de vraag naar MKB-financiering groeit. In 2024 steeg het aantal zakelijke kredieten tot €50.000 met 13% naar 39.478 verstrekkingen, volgens cijfers van de Stichting MKB Financiering.

Wat is de BMKB-regeling en waarom wordt deze hervormd?

De Borgstelling MKB-kredieten (BMKB) is een overheidsregeling die ondernemers helpt die onvoldoende onderpand hebben voor een reguliere banklening. De overheid staat dan gedeeltelijk garant – meestal tussen de 50% en 80% van het kredietbedrag – zodat banken toch bereid zijn te lenen.

“De regeling is bedoeld voor gezonde bedrijven die gewoon pech hebben met hun onderpand,” legt financieringsexpert Jan de Vries uit. “Denk aan een startende webshop met veel potentie maar weinig fysieke bezittingen, of een adviesbureau dat vooral kennis in huis heeft.”

Waarom nu hervormen?

De hervorming komt voort uit twee ontwikkelingen. Ten eerste groeide het aantal aanvragen de afgelopen jaren sterk, waardoor de overheidsrisico’s toenamen. Ten tweede bleek dat sommige kredietverstrekkers te soepel omgingen met de beoordeling van aanvragen.

“We zagen dat 36% van alle MKB-financieringen tot €1 miljoen in 2023 non-bancair werd verstrekt,” aldus onderzoeker Maria Janssen van de Stichting MKB Financiering. “Dat toont aan hoe belangrijk alternatieve financiers zijn geworden, maar ook dat we de risico’s beter moeten spreiden.”

Uitbreiding naar de Caribische delen

Een opvallende uitbreiding is dat ondernemers in Aruba, Curaçao en Sint-Maarten vanaf 2025 ook gebruik kunnen maken van de BMKB ACS-regeling (een speciale variant voor de Caribische delen). Deze regeling loopt tot juli 2027 en moet de economische ontwikkeling in deze gebieden stimuleren.

Strengere risicobeoordeling: wat betekent dit voor ondernemers?

De belangrijkste verandering is dat banken en andere kredietverstrekkers strenger moeten kijken naar de kredietwaardigheid van aanvragers. Waar voorheen vooral naar het onderpand werd gekeken, moeten financiers nu uitgebreidere analyses maken van bedrijfsvoering en toekomstperspectieven.

Wat wordt er precies anders beoordeeld?

Kredietverstrekkers moeten vanaf 2025 meer aandacht besteden aan:

• Cashflow-patronen van de afgelopen jaren
• Realistische marktanalyses en concurrentiepositie
• Houdbaarheid van het bedrijfsmodel
• Kwaliteit van het management

“Het betekent dat ondernemers hun huiswerk beter moeten doen,” waarschuwt adviseur Piet Bakker van MKB Nederland. “Een slordige aanvraag met een vaag businessplan heeft nu minder kans van slagen.”

Voordelen voor bedrijven met nieuwe technologie

Niet alle veranderingen maken het moeilijker. Ondernemingen met een S&O-verklaring (Speur- en Ontwikkelingswerk) krijgen juist ruimere mogelijkheden. Deze verklaring, die je kunt aanvragen bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), toont aan dat je bedrijf werkt aan technologische ontwikkeling.

“Voor een softwarebedrijf dat een nieuwe app ontwikkelt, kan een S&O-verklaring het verschil maken,” legt ontwikkelingsadviseur Lisa van der Berg uit. “Banken mogen dan meer rekening houden met intellectueel eigendom als onderpand.”

Impact op verschillende sectoren

De strengere eisen beïnvloeden niet alle sectoren gelijk. Traditionele bedrijven met voorspelbare cashflows – zoals een gevestigde bakkerij of een transportbedrijf – hebben naar verwachting minder problemen. Startups en bedrijven in risicovolle sectoren kunnen het lastiger krijgen.

Een voorbeeld: restaurant-eigenaar Ahmed uit Amsterdam kreeg in 2024 nog relatief eenvoudig een BMKB-lening voor de verbouwing van zijn zaak. “Nu zou ik waarschijnlijk veel meer moeten aantonen over mijn toekomstplannen en de concurrentie in de buurt,” verwacht hij.

Qredits krijgt €100 miljoen extra: kans voor kleine ondernemers

Een van de meest concrete veranderingen is de extra garantie van €100 miljoen voor Qredits, de grootste microkredietenverstrekker van Nederland. Deze organisatie richt zich specifiek op ondernemers die geen krediet kunnen krijgen bij reguliere banken.

Wat doet Qredits anders?

Qredits verstrekt kleinere leningen (meestal tot €50.000) aan startende ondernemers en bedrijven die banken te risicovol vinden. Denk aan:

• Een beginnende kapper die een zaak wil overnemen
• Een zzp’er die wil uitbreiden naar een klein bedrijf
• Een ondernemer met een migratieachtergrond die moeite heeft bij traditionele banken

“Wij kijken meer naar de ondernemer als persoon dan naar het onderpand,” legt Qredits-woordvoerder Sandra Mol uit. “Met de extra garantie kunnen we meer mensen helpen die echt afhankelijk zijn van microfinanciering.”

Snellere procedures bij microkrediet

De extra garantie stelt Qredits in staat om hun procedures te versnellen. Waar een bankkredieet vaak 6-8 weken duurt, kan Qredits binnen 2-3 weken beslissen. Dit is belangrijk voor ondernemers die snel moeten handelen, bijvoorbeeld bij een overname.

“Ik had binnen drie weken mijn krediet rond,” vertelt Fatima, die vorig jaar een schoonmaakbedrijf startte. “Bij de bank had ik maandenlang moeten wachten, en waarschijnlijk was ik afgewezen vanwege gebrek aan onderpand.”

Praktische gids: hoe vraag je een borgstelling aan?

Het aanvragen van een BMKB-borgstelling kan ingewikkeld lijken, maar met de juiste voorbereiding is het goed te doen. Hier een stap-voor-stap uitleg van het proces.

Stap 1: Check of je in aanmerking komt

Voordat je begint, controleer of je voldoet aan de basisvoorwaarden:

• Je bedrijf heeft maximaal 250 werknemers
• De jaarlijkse omzet blijft onder €50 miljoen
• Je hebt onvoldoende onderpand voor een reguliere lening
• Je bedrijf is financieel gezond (ondanks het gebrek aan onderpand)

Stap 2: Verzamel de benodigde documenten

Voor een succesvolle aanvraag heb je uitgebreide documentatie nodig:

Voor bestaande bedrijven:

• Laatste drie jaarrekeningen
• Actuele balans (niet ouder dan 3 maanden)
• Uittreksel Kamer van Koophandel (recent)
• Overzicht van bestaande leningen
• Gedetailleerd plan voor het gebruik van het krediet

Voor startende ondernemers:

• Uitgebreid businessplan met financiële prognoses
• CV van de ondernemer(s)
• Marktanalyse en concurrentieonderzoek
• Eventueel: referenties van potentiële klanten

Stap 3: Kies de juiste kredietverstrekker

Niet alle kredietverstrekkers zijn hetzelfde. Maak een bewuste keuze:

Traditionele banken zijn geschikt voor:

• Grotere kredietbedragen (€100.000+)
• Gevestigde bedrijven met track record
• Ondernemers die tijd hebben voor uitgebreide procedures

Qredits en andere alternatieve financiers zijn beter voor:

• Kleinere bedragen (tot €50.000)
• Startende ondernemers
• Situaties waar snelheid belangrijk is

Stap 4: Dien je aanvraag in

De kredietverstrekker beoordeelt eerst je aanvraag volgens hun eigen criteria. Pas als blijkt dat je onvoldoende onderpand hebt, komt de borgstelling in beeld. De verstrekker dient dan namens jou de borgstellingsaanvraag in bij de uitvoeringsorganisatie.

Stap 5: Afwachten en eventueel bijsturen

Tijdens de behandeling kan de uitvoeringsorganisatie om aanvullende informatie vragen. Reageer hier snel op om vertraging te voorkomen. Bij afwijzing kun je bezwaar maken, maar dit kost tijd.

Wat betekent dit voor de toekomst van MKB-financiering?

De hervorming van de BMKB-regeling past in een bredere verschuiving in het Nederlandse financieringslandschap. Experts verwachten dat de veranderingen blijvende gevolgen hebben voor hoe kleine bedrijven aan geld komen.

Tweedeling in de kredietmarkt

“We zien een steeds duidelijkere tweedeling ontstaan,” analyseert financieringsexpert Dr. Robert van Dijk van de Universiteit van Amsterdam. “Banken focussen op grotere, veiligere kredieten, terwijl alternatieve financiers de risicovolle segmenten overnemen.”

Deze ontwikkeling heeft voor- en nadelen:

Voordelen:

• Specialisatie leidt tot betere dienstverlening per segment
• Meer keuze voor ondernemers
• Vernieuwing in financieringsvormen

Nadelen:

• Mogelijk hogere kosten voor risicovolle financieringen
• Uitgebreidere markt om door te werken
• Risico op uitsluiting van bepaalde groepen ondernemers

Wat gebeurt er na 2027?

De huidige regeling loopt tot juli 2027, maar wat daarna gebeurt is nog onduidelijk. Beleidsexperts noemen verschillende scenario’s:

Scenario 1: Permanente regeling Als de hervorming succesvol is, kan de overheid besluiten tot een permanente borgstellingsregeling met de nieuwe, strengere criteria.

Scenario 2: Geleidelijke afbouw De overheid kan ervoor kiezen om de borgstellingen geleidelijk af te bouwen en de markt meer aan zichzelf over te laten.

Scenario 3: Nieuwe crisis, nieuwe regeling Bij economische problemen kan een ruimere opvolgerregeling nodig zijn, vergelijkbaar met de coronasteun.

Lessen uit het buitenland

Nederland is niet het enige land dat worstelt met MKB-financiering. In Duitsland bestaat een vergelijkbaar systeem van overheidsgaranties, terwijl het Verenigd Koninkrijk meer inzet op private initiatieven.

“De Duitse aanpak is conservatiever maar stabieler,” legt Europees financieringsexpert Prof. Marie Dubois uit. “Het Britse model is vernieuwender maar ook risicovoller. Nederland zoekt een middenweg.”

Concrete tips voor ondernemers

Gezien alle veranderingen is het verstandig om je financieringsstrategie aan te passen. Hier praktische tips voor verschillende situaties:

Voor bestaande ondernemers

Verbeter je administratie De strengere beoordeling betekent dat je financiële huishouding op orde moet zijn. Zorg voor:

• Actuele boekhouding
• Realistische budgetten en prognoses
• Duidelijke scheiding tussen privé en zakelijk

Diversifieer je financieringsbronnen Wees niet afhankelijk van één kredietverstrekker. Bouw relaties op met verschillende partijen, zowel bancair als non-bancair.

Voor startende ondernemers

Investeer in een goed businessplan Met de strengere eisen is een professioneel businessplan essentieel. Laat het eventueel door een adviseur controleren.

Overweeg Qredits Voor kleinere bedragen (tot €50.000) is Qredits vaak een betere optie dan traditionele banken, zeker na de uitbreiding van hun garantie.

Voor bedrijven met nieuwe technologie

Vraag een S&O-verklaring aan Als je werkt aan technologische ontwikkeling, kan een S&O-verklaring van RVO je kansen aanzienlijk verbeteren.

Documenteer je intellectueel eigendom Zorg dat patenten, software en andere immateriële activa goed gedocumenteerd zijn. Dit kan als onderpand dienen.

Conclusie: kansen en uitdagingen tot 2027

De hervorming van de MKB-borgstellingsregeling brengt zowel kansen als uitdagingen met zich mee. Voor financieel gezonde bedrijven met goede plannen blijven er voldoende mogelijkheden, mogelijk zelfs meer door de uitbreiding van Qredits. Voor risicovolle ondernemingen wordt het lastiger.

De komende jaren worden belangrijk voor de Nederlandse MKB-financieringsmarkt. Ondernemers die zich goed voorbereiden en gebruik maken van de beschikbare ondersteuning, hebben de beste kansen om succesvol te blijven financieren.

Het belangrijkste advies: begin op tijd met je financieringsaanvraag, zorg voor complete documentatie, en wees niet bang om verschillende opties te verkennen. De markt wordt uitgebreider, maar ook diverser – en dat biedt kansen voor wie weet waar te zoeken.

---

Bronnen

1. 1
   Ondersteuning voor midden- en kleinbedrijf (mkb) – Rijksoverheidrijksoverheid.nl
2. 2
   [PDF] Eerste Kamer der Staten-Generaaleerstekamer.nl
3. 3
   Wijzigingswet financiële markten 2024 (36.442) – Eerste Kamereerstekamer.nl
4. 4
   Wet op het financieel toezicht (Wft) | Financiële sectorrijksoverheid.nl
5. 5
   Toetsingskader risicoregelingen Rijksoverheid | Rapportrijksoverheid.nl
6. 6
   Ondersteuning Voor Midden En Kleinbedrijf Mkbrijksoverheid.nl
7. 7
   Www.Mkb.Nlmkb.nl
8. 8
   Nieuwe pagina SLIM mkb 2025-2029 – Uitvoering Van Beleiduitvoeringvanbeleidszw.nl
9. 9
   BMKB – Voorwaarden – RVO.nlrvo.nl
10. 10
    Overzicht risicoregelingen | Ministerie van Financiën – Rijksoverheidrijksfinancien.nl
11. 11
    [PDF] Memorie van toelichting – Rijksfinancien.nlrijksfinancien.nl
12. 12
    Onderzoek, (markt-)ontwikkelingen, regelgeving Archievenstichtingmkbfinanciering.nl